geheimen van

Waarom hebben we geheimen?

D

e belangrijkste reden om geheimen te hebben is dat wij bang zijn voor negatieve reacties van anderen. Je verwacht bijvoorbeeld dat door datgene dat je geheim houdt anderen boos worden of je gaan uitlachen. Of dat ze je gaan mijden en uit de vriendengroep zetten. Je vertelt het dan maar niet, om zo de gevolgen te beperken.

Een andere reden om geheimen te hebben is dat zij een strategisch voordeel kunnen bieden. Als je je tegenstander een stap voor kunt zijn door iets te weten dat hij niet weet, dan is dat natuurlijk voordelig. Zo heeft het Amerikaanse leger enorme onderzoekslaboratoria die strikt geheim zijn: alles dat zij daar ontwerpen moet een verrassing voor de vijand blijven.

Je kunt door te doen of je een geheim hebt ook maskeren dat je iets niet weet of bijvoorbeeld vergeten bent. Stel dat je partner je bijvoorbeeld vraagt wat je haar morgen voor haar verjaardag gaat geven. Als je helemaal vergeten bent iets voor haar te kopen, dan kun je geheimzinnig zeggen dat is nog geheim, dat zie je morgen wel!, zodat je niet hoeft toe te geven dat je het helemaal vergeten bent.

Ook kun je je interessanter voordoen door net te doen of je iets weet dat eigenlijk geheim is (ook wel impression management genoemd). Zo zou je tegen een collega kunnen zeggen dat je net door een chef om raad bent gevraagd, maar dat je helaas niet kunt zeggen wie dat was. Ook al is het helemaal niet gebeurd, je geeft je collega het idee dat je meer status hebt dan hij.

Het hebben van geheimen kan ook simpelweg leuk zijn! Denk maar aan het plannen van een verrassingsfeestje, of wanneer je kadootjes koopt voor Kerstmis!

Het is duidelijk dat er misschien net zo veel redenen zijn om geheimen te hebben als dat er mensen zijn! Daarom hebben Amerikaanse communicatiewetenschappers een indeling gemaakt waarin de meeste redenen om een geheim te hebben in te delen zijn:

1. Evaluatie

Je hebt een geheim om te voorkomen beoordeeld te worden door anderen, of om afgerekend te worden op het geheim. Je denkt bijvoorbeeld: "als mijn vrienden achter mijn geheim zouden komen zouden ze in mij teleurgesteld kunnen zijn".

2. Zelf- en relatiebescherming

Je deelt je geheim niet met anderen omdat je geheim doorverteld kan worden of later tegen jou of je relaties gebruikt worden met alle gevolgen van dien. Je denkt bijvoorbeeld: "iemand zou mij kunnen chanteren als hij/zij mijn geheim zou kennen".

3. Privacy

Je hebt een geheim omdat je vindt dat het persoonlijke informatie is die niemand wat aan gaat. Dit kan bijvoorbeeld de hoogte van je salaris zijn.

4. Identiteitsafbakening

Soms hebben mensen geheimen omdat die zorgen voor een gezonde afbakening tussen henzelf en anderen. Wanneer je constant omringd bent door veel mensen (zoals bij Big Brother!) heb je behoefte aan je eigen plek, aan iets dat van jou is en niet voor de anderen toegankelijk is. Daarom dragen filmsterren ook vaak zonnebrillen als ze buiten komen, om zich enigszins af te sluiten van de buitenwereld die zo veel van hen willen weten.

5. Communicatie

Door problemen met communicatie kan het gebeuren dat je iets wel met anderen wilt delen maar het niet kunt! Je kunt bijvoorbeeld de taal niet spreken, of je hebt geen mensen om je heen die je voldoende vertrouwt.

Zoals gezegd, praktisch alle individuele redenen zijn in één van deze categorien onder Bij elke categorie horen bepaalde emoties. Indien je een geheim hebt om evaluatie te voorkomen doe je dit bijvoorbeeld uit angst voor die evaluaties of uit schuldgevoel omdat je weet dat je fout zit. Houd je een geheim voor je omdat je niet zou weten aan wie je het zou kunnen vertellen dan valt dat te relateren aan eenzaamheid. Deze emoties kunnen overigens bij meerdere categorieën tegelijk horen.

Angst

Uit het voorgaande blijkt dus dat er vele zaken zijn die geheim gehouden kunnen worden en om verschillende redenen. Veruit de belangrijkste reden is angst om afgewezen te worden. Ook al zijn wij ons hier niet de hele dag van bewust van, we houden de hele dag onze plek in de sociale groep in de gaten. Dit zit als het ware in ons gebakken, en is ontstaan door duizenden generaties evolutie. Vroeger leefden we in betrekkelijke kleine groepen en was je van elkaar afhankelijk voor je overleven. In je eentje kun je namelijk niet jagen, je beschermen tegen roofdieren en voor nageslacht zorgen. Het is dus belangrijk dat anderen je niet uit de groep zetten. Mensen die dit goed doorhadden hadden relatief meer nakomelingen, en daar zijn wij uiteindelijk afstammelingen van. Wij hebben dus allemaal een mechanisme in ons zitten dat continu in de gaten houdt of we nog wel aardig gevonden worden. Daar is gedurende de evolutie een heel effectief mechanisme voor ontstaan dat ik in mijn boek in detail beschrijf. Om een tipje van de sluier op te lichten: door anderen op de een of andere manier afgewezen worden (sociale afwijzing) doet niet alleen emotioneel pijn, maar zelfs lichamelijk Ons lichamelijke pijnsysteem blijkt op een zeer bijzondere wijze geactiveerd te worden wanneer wij uitgelachen worden of sociaal afgewezen worden. Meer vertel ik er hier niet over, alles staat in het boek!

Copyright © 2010 Geheimen van Nederland! De anonieme geheimensite! Geheimen van Nederland staat onder eindredactie van psycholoog-onderzoeker dr. Andreas Wismeijer.
Site built by B-nuts